Het Tapijt van Bayeux in het British Museum

Over het museum en de collectie

Voor het eerst sinds het bijna 1.000 jaar geleden werd gemaakt, keert het Tapijt van Bayeux terug naar Engeland. Het 70 meter lange borduurwerk, dat door Frankrijk in bruikleen wordt gegeven aan het British Museum, beeldt de gebeurtenissen uit die leidden tot de Slag bij Hastings en de Normandische verovering van Engeland in 1066.

Naast dit beroemde verhaal biedt het Tapijt een uitzonderlijke inkijk in het leven van de 11e eeuw, van schepen, kastelen en oorlogsvoering tot kleding, voeding en meubels. Het werd vermoedelijk vervaardigd in opdracht van een Normandische opdrachtgever door Engelse borduurders. Daarmee is het zowel een belangrijke historische bron als een bijzonder kunstwerk.

Projectuitdagingen en vereisten

Meyvaert werd geselecteerd voor de ontwikkeling, productie en installatie van een op maat gemaakte tafelvitrine van 70 meter lang voor de tentoonstelling. Het project vereiste een uitzonderlijk nauwe afstemming tussen de conserveringsvereisten, de engineering van de vitrine en de methode waarmee het Tapijt in de vitrine zou worden geplaatst.

In Bayeux werd het Tapijt verticaal tentoongesteld, terwijl het voor de tentoonstelling in het British Museum horizontaal zou worden gepresenteerd. De overgang tussen beide posities vormde dan ook een centraal uitgangspunt bij het ontwerp van de vitrine. De beweging moest volledig gecontroleerd verlopen en tegelijk de belasting op het historische textiel tot een absoluut minimum beperken.

Ook de schaal van het project bracht bijzondere uitdagingen met zich mee. De vitrine bestaat uit 27 vooraf geassembleerde modules die samen één doorlopende constructie van 70 meter vormen. Tijdens het verplaatsen van het Tapijt was de beschikbare ruimte in de galerij beperkt. Een efficiënt gebruik van de werkruimte werd daarom van bij het ontwerp meegenomen. Tegelijkertijd stemde Meyvaert de eigen installatie af op de werkzaamheden van de tentoonstellingsaannemer en de beveiligingswerken onder leiding van het British Museum, die parallel werden uitgevoerd.

De afgewerkte vitrine moest tenslotte voldoen aan de strenge eisen van het museum op het vlak van luchtdichtheid en omgevingsomstandigheden. Alle belangrijke bewegingen en technische oplossingen werden samen met de conservatieteams in Londen en Bayeux geëvalueerd.

Oplossingen en resultaten

Centraal in de oplossing van Meyvaert staat een verplaatsbare interne tafel die het tapijt tijdens de volledige installatie ondersteunt. De scharnierende bodemplaten kunnen aansluiten op het Tapijt in zijn anvankelijke hangende positie, waarna het textiel zorgvuldig van een verticale naar een horizontale positie kan worden gebracht. 

De tafel kon naar voren worden verplaatst om tijdens dit proces extra werkruimte te creëren. Zodra het Tapijt correct was gepositioneerd, zorgden geleiderrails en handmatig bediende lieren ervoor dat de volledige constructie van 70 meter langzaam en gecontroleerd in de vitrine kon worden geschoven.

Voorafgaand aan de installatie bouwde Meyvaert de volledige vitrine van 70 meter op in de eigen werkplaats in Gent. Zo konden de uitlijning, toleranties en structurele prestaties op ware grootte worden gecontroleerd. Zes klimaatregelingsunits zorgen voor de vereiste relatieve vochtigheid, terwijl ongeveer 500 siliconen trillingsdempers onder de bodemplaten de overdracht van trillingen naar het historische textiel beperken.

Het project werd in ongeveer vijf maanden ontwikkeld, geprototypeerd, geproduceerd en geleverd en vereiste gedurende het volledige traject een nauwe samenwerking en grote flexibiliteit. Dankzij de modulaire opbouw kan het British Museum de onderdelen van de vitrine bovendien hergebruiken voor toekomstige tentoonstellingen.

Designer: Opera Amsterdam

Exhibit fabricator: Sam Forster